Khác với nhiều trường học trên thế giới, hệ thống giáo dục Hoa Kỳ chú trọng xây dựng cho học sinh tinh thần chủ động và khả năng phát triển tiềm năng riêng của mỗi cá nhân. Chính vì vậy, học cấp ba tại Hoa Kỳ thường học sinh không bị gò bó vào bất kể khuôn khổ nào mà được chọn môn học và cách học theo ý mình. Vậy học cấp ba ở xứ cờ hoa có gì khác?
Học theo tín chỉ
Nếu ở Việt Nam thường lên đại học mới được học theo kiểu lấy tín chỉ thì ở Mỹ học sinh cấp ba đã được học theo phương pháp này. Theo đó, thông thường ở mỗi trường học sinh chỉ phải học từ ba đến bốn môn quy định như: Toán, Khoa học, Tiếng Anh, Lịch sử… còn lại các em sẽ được lựa chọn những môn học khác theo sở thích, ví dụ: Âm nhạc, Hội họa, Nhiếp ảnh, Làm gốm…
Học sinh Mỹ tự do lựa chọn môn học theo sở thích, ảnh: Freepik
Như vậy, mỗi học sinh ở trường sẽ có một lịch trình học tập khác nhau chứ tất cả không học cùng một lớp, một khung giờ, một giáo viên như ở Việt Nam. Giờ học trong ngày bắt đầu trung bình từ 8 giờ sáng và kết thúc vào 3 giờ chiều, sớm hay muộn tùy vào môn học mà mỗi học sinh đăng ký, các em hoàn toàn có thể xếp lịch học phù hợp với lịch sinh hoạt cá nhân, điều này vừa tạo cho học sinh sự thoải mái cũng như rèn cho các em kỹ năng chủ động trong việc sắp xếp cuộc sống một cách khoa học.
Không có khái niệm “thi đua” hay “ở lại lớp”
Thang điểm đánh giá ở Mỹ được xếp theo chữ cái A B C D F, điểm GPA (giống như điểm trung bình cộng tất cả các môn). Muốn lên lớp, học sinh chỉ cần đạt đủ số tín chỉ theo yêu cầu ở mỗi lớp học. Môn học nào chưa đạt kết quả tốt thì sẽ đăng ký học lại, khi đủ tín chỉ yêu cầu sẽ được lên lớp.
Điểm số cá nhân là thông tin riêng tư, ảnh: Freepik
Điểm số của học sinh ở trường cũng được xem là thông tin cá nhân, học sinh không ai được biết điểm của nhau và giáo viên cũng không được phép tiết lộ điều đó. Hơn nữa, học sinh ở Mỹ cũng không có giáo viên chủ nhiệm, kết quả học tập như thế nào là do mỗi em phải tự chịu trách nhiệm chứ không ai đốc thúc hoặc đặt ra một tiêu chuẩn để học sinh phải làm theo, càng không có chuyện học sinh phải thi đua thành tích và đạt một tiêu chuẩn được định sẵn. Học gì, học thế nào, có muốn lên đại học hay không… là do học sinh tự quyết định và tự vạch ra lộ trình để hoàn thành mục tiêu, thầy cô, nhà trường chỉ đóng vai trò như một nhà cố vấn.
Được học vượt lớp nếu đủ khả năng
Ở Mỹ, việc một học sinh cấp hai đã hoàn thành chương trình của học sinh cấp ba, hoặc học sinh cấp ba đã học xong các môn ở bậc đại học đó là chuyện hết sức bình thường.
Tự do học vượt, ảnh: Freepik
Nếu ở Việt Nam học sinh sẽ được nhà trường xếp lớp thì ở Mỹ học sinh được tự chọn lớp học cho mình. Trường hợp muốn đăng ký vào các lớp nâng cao, chỉ cần vượt qua bài kiểm tra theo yêu cầu thì học sinh đó sẽ được học ở lớp học mình mong muốn. Ví dụ đang là học sinh cấp hai, học sinh hoàn toàn có thể học lấy tín chỉ của môn học thuộc chương trình của học sinh cấp ba, và vì vậy, nếu đủ khả năng các em hoàn toàn có thể rút ngắn thời gian học theo ý mình. Tương tự, đang học cấp ba ở trường này nhưng học sinh vẫn có thể học lấy tín chỉ của một môn học thuộc bậc đại học ở một ngôi trường khác và quy định của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ hoàn toàn cho phép điều đó.
Ngoài những lý do trên đây, khi là một học sinh đang theo học tại Mỹ các em còn được nhận rất nhiều quyền lợi từ chính phủ và chính quyền tiểu bang. Đầu tiên là được miễn học phí toàn phần khi học tại các trường trung học công lập, được miễn phí toàn bộ tiền ăn hoặc chỉ đóng một số tiền nhỏ tượng trưng (tùy vào quy định của từng tiểu bang) và được xe buýt của trường đưa đón tại nhà hoàn toàn miễn phí.
Hiện nay, một số trường học tại Mỹ cũng đang triển khai chương trình cấp máy tính xách tay hoặc máy tính bảng để tạo thêm điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh. Theo đó, chính sách cấp máy tính xách tay hay máy tính bảng ở từng khu vực cũng khác nhau, có thể các em sẽ phải đóng một khoản chi phí nhỏ để thuê những thiết bị này từ trường học và được mua lại nó với giá rất rẻ sau khi tốt nghiệp. Cũng có những nơi (chẳng hạn một số trường tại Massachusets), học sinh sẽ được cấp máy tính bảng miễn phí và phụ huynh chỉ phải đóng một khoản phí bảo hiểm nhỏ để phòng khi có trường hợp rủi ro xảy ra.