Thành lập từ 1994, CNET luôn là trang thông tin uy tín được đánh giá cao. Tuy nhiên thời gian gần đây, CNET đã bị Wikipedia xác định là nguồn không tin cậy do hàng loạt những nội dung sai sự thật được tạo bằng AI.

Từ khi CNET được mua lại bởi Red Ventures năm 2020, Wiki cho biết đã bắt đầu theo dõi và phát hiện những vấn đề bất thường. Lý do bắt nguồn cho những nghi ngờ của Wiki là do Red Ventures trước đó đã vướng vào không ít vụ lùm xùm liên quan đến việc đăng tải những thông tin sai sự thật trên những trang thông tin điện tử mà công ty này đang sở hữu.

Không ngoài suy đoán, CNET cũng bị phát hiện đăng thông tin đạo văn hoặc không đúng sự thật, điều đáng nói là các thông tin này được tạo ra bởi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) từ cuối năm 2022, đầu 2023. Ngay sau đó, Wikipedia đã lập tức loại CNET ra khỏi danh sách những nguồn đáng tin cậy và khuyến khích các biên tập viên không sử dụng tư liệu trích dẫn từ đây.

Quyết định này của Wiki không chỉ ảnh hưởng lớn tới danh tiếng của CNET mà còn dấy lên quan ngại về tác động tiêu cực của việc ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực khác.

Ảnh internet

Wikipedia được định vị như một “cuốn bách khoa toàn thư, điểm đặc biệt là ai cũng có thể điều chỉnh thông tin được cung cấp nhưng không phải ai muốn làm gì thì làm. Đội ngũ các biên tập viên và tình nguyện viên của Wiki luôn đòi nguồn trích của bất cứ thông tin nào được đăng tải trên nền tảng này nhằm đảm bảo tính xác thực của thông tin. Sẽ có một bộ tiêu chuẩn được Wiki đưa ra nhằm đánh giá và xếp hạng độ tin cậy của các trang web. Cách làm này không hẳn biến Wiki thành một nguồn tin cậy tuyệt đối, nhưng tất cả vẫn có ý nghĩa nhất định khi người dùng bắt đầu tham khảo một vấn đề gì.

Một số biên tập viên của Wikipedia nhận định, vấn đề không hoàn toàn đến từ CNET mà gốc rễ của vấn đề đến từ Red Ventures. Nhìn rộng ra hơn có thể thấy, ở thời điểm hiện tại các nội dung được tạo ra bởi AI chưa đạt được chất lượng cao cả về cách dùng từ, cấu trúc ngữ pháp và nhất là tính xác thực của thông tin. Nguy hiểm hơn, cách làm này còn tạo cơ hội cho rất nhiều mục đích xấu.

Trước thời đại của AI, các biên tập viên của Wiki đã phải đối mặt với vô số nội dung tạo tự động bằng bot, nhất là các nội dung quảng cáo đăng tự động nhằm mục đích lôi kéo mua hàng,… Với một biên tập viên có kinh nghiệm sẽ dễ dàng nhận diện các thông tin spam như thế này, cốt lõi nằm ở tính khuôn mẫu và dễ đoán. Chẳng hạn, các bài SEO thường có những từ khóa tên thương hiệu xuất hiện rất nhiều thậm chí là ở những vị trí vô lý trong câu văn hoặc kèm link bán hàng,…

Ảnh internet

Với các nội dung tạo bởi AI, sẽ khó phát hiện hơn về việc đâu là nội dung spam vì tính tự nhiên và “hợp lý” về mặt ngữ nghĩa. Để kiểm tra độ xác thực, các biên tập viên thường phải mất khá nhiều thời gian để kiểm tra chéo từ nhiều nguồn khác nhau.

Không chỉ tạo ra một bài viết đơn lẻ, AI gần đây còn được phát hiện tạo ra cả một chiến dịch “cướp SEO”. Theo đó, kẻ gian đã dùng AI để tạo ra một trang web tương tự đối thủ và đăng tải 1800 bài viết. Toàn bộ nội dung đều xào nấu từ trang gốc. Kết quả là web của kẻ xấu đã cướp được đến 3.6 triệu view của trang gốc. Điều tra kỹ hơn vụ việc, người ta mới phát hiện ra rằng, các bài viết mà AI “xào nấu” trong vụ việc trên hầu hết đều có nội dung sai sự thật..

Vụ việc “sau đó đã được Google phát hiện và đã có hướng giải quyết hợp lý. Hay như trên Twitter đã có hẳn công cụ bằng AI, để xác định được một thông tin là đúng hay sai. Dù các bên đã có những công cụ nhất định để ngăn chặn những hành vi lạm dụng AI, tuy nhiên chính người dùng chúng ta cũng cần có sự tỉnh táo khi đón nhận bất kỳ một thông tin nào. Điều tiên quyết là phải kết hợp kiểm tra chéo ở nhiều nguồn tin khác nhau và có sự đối chiếu, tránh bị đánh lừa bởi những câu chữ mà nhìn bề ngoài trông có vẻ hợp lý về mặt ngữ nghĩa.