Hệ thống luật pháp Mỹ có nhiều hình phạt thú vị vừa đảm bảo tính răn đe, vừa giúp người phạm tội đảm bảo được cuộc sống cho bản thân và gia đình, một trong số đó là hình thức đi tù vào cuối tuần.

Ở Mỹ không chỉ có luật liên bang mà còn có luật tiểu bang, mỗi khu vực khác nhau sẽ có những quy định khác nhau. Tuy nhiên công thức chung để được phép xin vào diện đi tù cuối tuần như nói trên thì: thứ nhất lý lịch trong sạch, chưa từng phạm tội trước đó; thứ hai chỉ phạm tội nhẹ, ví dụ lạm dụng chất kích thích (rượu, bia), vi phạm luật giao thông, trộm cắp tài sản giá trị thấp; thứ ba, tùy trường hợp mà người phạm tội có được thẩm phán cho phép thi hành án theo hình thức ngồi tù hay không. Ví dụ người này phải nuôi con nhỏ, nuôi người thân bị mất sức lao động hoặc bản thân họ đang gặp một vấn đề sức khỏe nào đó phải gặp bác sĩ thường xuyên. Và đó chỉ là xin, còn việc cho hay không là do thẩm phán. Việc của người phạm tội là chứng minh được bản thân đủ điều kiện.

Ảnh Flickr

Nếu may mắn được phép thi hành án vào cuối tuần điều đó có nghĩa là, người phạm tội sẽ có mặt tại khu vực giam giữ vào tối thứ sáu và được ra khỏi nơi này vào sáng thứ hai. Còn lại những ngày trong tuần họ sẽ được phép đi làm bình thường. Giải pháp này được đưa ra nhằm cải thiện tình trạng quá tải nhà tù ở Mỹ, giúp người phạm tội có thể đảm bảo trách nhiệm với gia đình, và chính bản thân họ có thể tự nuôi sống bản thân cũng như dễ dàng hòa nhập với xã hội.

Nếu thời gian thi hành án được thẩm phán quyết định là dưới một năm thì người phạm tội mới đủ điều kiện nộp đơn xin được thi hành án vào ngày nghỉ, một số khu vực như Maryland hay Washington DC thì ngắn hơn (khoảng dưới sáu tháng), trên mức này thì không còn là tội nhẹ. Cứ một tuần hai ngày, người phạm tội phải chấp hành cho đến khi đủ số ngày chịu phạt mới thôi. Đặc biệt, nếu chọn ngồi tù vào cuối tuần thì chắc chắn sẽ không thuộc diện được ân xá, giảm thời gian thi hành án.

Vậy đối với những ngày được tại ngoại trong tuần thì thế nào? Tất nhiên họ vẫn sẽ bị giám sát bằng nhiều cách. Có thể sẽ được gắn một thiết bị định vị vào mắt cá chân, được yêu cầu trình diện bất kỳ lúc nào… Nếu trong thời gian tại ngoại người phạm tội. Vi phạm quy định hoặc có một hành vi phạm pháp khác, lập tức họ sẽ bị đưa vào tù và phải ở đó liên tục cho đến khi hết thời gian chịu phạt.

Ngoài hình thức đi tù cuối tuần, ở California còn áp dụng hình thức đi tù vào thời gian nghỉ. Có nghĩa là, họ sẽ được đưa đến một khu vực giam giữ riêng, một ngày sẽ được ra ngoài đi làm hoặc đi học từ 8 – 10 tiếng. Buổi tối sau khi tan sở, thay vì về nhà họ sẽ về trại giam, cuối tuần thì ở đó cả ngày. Hay như với những người phạm tội không đến mức chịu án tù, một số bang còn áp dụng hình phạt lao động công ích. Họ sẽ phải làm một số công việc phục vụ cộng đồng như dọn rác, xóa hình vẽ bậy, vẽ vạch kẻ đường, sơn tường cho các tòa nhà chính phủ… đủ một số giờ nhất định.

Ở Mỹ có nhà tù tư nhân không? Câu trả lời là có. Đây là những khu nhà có liên kết với chính quyền tiểu bang nhằm làm nơi thi hành án cho các tội phạm có hành vi không quá nghiêm trọng. Thường các nhà tù này có phần sạch sẽ hơn, có phòng riêng và phạm nhân còn được cho phép mang theo sách hoặc máy tính. Dĩ nhiên không có gì miễn phí. Muốn vào các nhà tù này thứ nhất không phạm trọng tội (giết người, sử dụng chất cấm…), thứ hai là phải đóng tiền và thường giá rất cao, có khi lên tới cả ngàn đô một ngày.