| Getting your Trinity Audio player ready... |
Tại Anh, Mỹ, những hành vi như phá hoại tài sản, ăn cắp vặt, gây gổ không nghiêm trọng, móc túi, lái xe khi say rượu, lừa đảo quy mô nhỏ… đều có thể bị xử phạt làm lao động công ích ở nơi công cộng. Bất kể người phạm tội là ai, ở độ tuổi nào cũng có thể bị xử khung hình phạt này.
Siêu mẫu Naomi Campbell từng bị Tòa án ở Mỹ tuyên phạt 5 ngày lao động công ích vào năm 2007. Lý do, trong cơn tức giận, cô đã ném điện thoại vào đầu người giúp việc tại nhà. Naomi Campbell sau đó đã phải tới Cục Vệ sinh New York để làm công việc thu gom rác thải thành phố theo phán quyết của tòa án.
Chiếc áo phản quang màu cam với dòng chữ “community payback” (tạm hiểu là “gửi trả cộng đồng”) dành cho người phải lao động công ích.
Tương tự, ngôi sao nhạc pop của thập niên 1980 là Boy Geogre cũng từng phải lao động công ích ở New York vào 2005 vì hành vi thông báo bị trộm không đúng sự thật. Ca sĩ Culture Club bị cáo buộc làm lãng phí thời gian của cảnh sát và bị tuyên 5 ngày lao động công ích, cụ thể là phải đi quét đường và phải đóng phạt 1.000 USD.
Tại Anh, Mỹ (những quốc gia theo hệ thống Thông luật – Common Law) hình phạt lao động công ích được áp dụng với những người phạm tội chưa nghiêm trọng tới mức phải chịu thi hành án tù. Đây là hình thức buộc người phạm tội phải “chuộc lỗi” với cộng đồng địa phương bằng cách làm những công việc liên quan tới cải thiện môi trường và cảnh quan địa phương như: sơn sửa lại tường bị vẽ bậy, thu dọn rác thải và trang trí không gian công cộng…
Tùy vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề cũng như luật pháp của mỗi quốc gia mà người phạm tội có thể nhận những khung hình phạt khác nhau, ví dụ ở Anh, mức phạt trung bình cho người phạm tội là từ 40 đến 300 giờ lao động không được trả công,. Với những người thất nghiệp, họ sẽ phải làm việc liên tục 3-4 ngày/tuần để thực hiện xong bản án của mình. Với người vẫn đang đi làm, việc lao động công ích sẽ được sắp xếp vào buổi tối hoặc cuối tuần.
Ca sĩ Culture Club. Ảnh: AP
Trong khi thi hành án, người phạm tội phải lao động dưới sự giám sát của một viên cảnh sát. Đặc biệt, họ còn phải mặc một chiếc áo màu cam phản quang nổi bật trong khi lao động để thu hút sự chú ý của mọi người.
Thông qua hình phạt lao động công ích, nhà chức trách muốn đánh vào tâm lý xấu hổ, từ đó răn đe và ngăn ngừa hành vi tái phạm của người phạm tội. Đây cũng là cách mà nhà chức trách giúp họ tự nhận ra được bổn phận, trách nhiệm của mình với cộng đồng, với những người xung quanh, thúc đẩy quá trình tái hòa nhập xã hội.
Ngoài hình phạt lao động công ích, với những hành vi chưa tới mức phạt tù, chính phủ các nước còn có nhiều biện pháp xử phạt thú vị khác. Chẳng hạn, tài xế lái xe khi say rượu có thể bị phạt diễn thuyết trước cả một trường học về vấn đề “tại sao lái xe khi say là hành vi đáng bị lên án”. Tại Mỹ, thậm chí đã có trường hợp một học sinh cấp 3 có hành vi phân biệt chủng tộc đã bị thẩm phán Tòa thanh thiếu niên buộc phải đọc và tóm tắt nội dung của nhiều cuốn sách về lịch sử và nguyên nhân của nạn phân biệt chủng tộc.
