Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, nếu nhóm người siêu giàu của Mỹ đóng thuế đầy đủ, Chính phủ sẽ có thể thu về thêm 175 tỷ USD mỗi năm… Vậy câu hỏi được đặt ra là, vì sao người giàu ở Mỹ lại có thể giảm mức thuế thu nhập hằng năm xuống dưới mức thấp nhất mà vẫn hợp pháp, trong khi thực tế tài sản của họ lại lớn hơn như vậy rất nhiều lần?

Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) từng đưa ra một ước tính cho thấy, nhóm siêu giàu ở Mỹ được thống kê vào khoảng 1% dân số quốc gia. IRS cũng thống kê được rằng, bằng cách này hay cách kia, giới siêu giàu Mỹ có thể đã che dấu đến 20% thu nhập chịu thuế. Vào tháng 9/2020, tờ New York Times từng công bố một báo cáo nói về việc cựu Tổng thống Donald Trump gần như không phải nộp một đồng thuế nào trong suốt một thập kỷ. Và không riêng ông Trump, giới nhà giàu Mỹ có rất nhiều cách để bảo toàn tài sản của mình trong việc khai và đóng thuế.

Nói đến mẹo tránh thuế hợp pháp chắc chắn phải nhắc đến phương thức “hô biến” tài sản thành các khoản đầu tư.

Tránh thuế nhưng vẫn hợp pháp. Ảnh Freepik

Ở Mỹ, thuế thu nhập thường cao hơn nhiều so với thuế tài sản. Tùy mức thu nhập nhiều hay ít mà quý vị sẽ phải đóng dựa trên một khung thuế nhất định từ 11 – 37%. Trong khi đó, tài sản gia tăng hiện có mức cao nhất chỉ 20%. Giả sử, quý vị kiếm được 1 triệu USD thì số tiền thuế phải nộp cho chính phủ có thể lên đến mức cao nhất là 370.000 USD. Còn nếu đó là khoản thu nhập từ đầu tư (ví dụ cũng là 1 triệu USD), mức thuế tối đa quý vị phải nộp chỉ còn 200.000 USD.

Ngoài ra, luật thuế Mỹ cũng quy định nhà đầu tư sẽ không phải chịu thuế đối với các khoản đầu tư vào tài sản, chẳng hạn bất động sản hoặc cổ phiếu. Quý vị chỉ phải đóng thuế khi các tài sản này được bán ra. Như vậy, nếu liên tục tích trữ tài sản và không bán đi, điều đó có nghĩa là giới nhà giàu có thể giảm thiểu rất nhiều gánh nặng về vấn đề tiền thuế.

Vậy đến khi họ bán các tài sản này thì sao? Câu trả lời là lựa thời cơ thích hợp. Để giảm được số thuế phải đóng xuống mức tối thiểu, Các nhà đầu tư thường sẽ lựa thời điểm ghi nhận mức lỗ lớn để được giảm trừ thuế”, và đây sẽ là thời điểm thích hợp nhất để bán đi các tài sản tích lũy bấy lâu và khoản thuế phải đóng cũng được giảm đi nhiều lần.

Góp phần khẳng định thêm cho quan điểm trên, một phân tích từ Fed đã chỉ ra, lợi nhuận từ các tài sản nằm im chiếm hơn 1/3 tổng tài sản mà nhóm người giàu nhất nước Mỹ đang nắm giữ trong năm 2013. Quy định này giúp tạo điều kiện thuận lợi để các tỷ phú như CEO Amazon Jeff Bezos – người giàu nhất hành tinh tránh được một khoản thuế khổng lồ dù tài sản ròng ông sở hữu không ngừng gia tăng chóng mặt.

Người giàu nhất hành tinh Jeff Bezos cũng “né” thuế, ảnh Flickr

Một cách né thuế khác nữa của giới siêu giàu Mỹ có liên quan trực tiếp đến ông Trump. Dự luật thuế năm 2017 được ông ký thông qua cho phép khấu trừ 20% đối với các khoản thu nhập từ kinh doanh thông qua quan hệ đối tác, doanh nghiệp tư nhân và Công ty S (S-corporations, đây là hình thức doanh nghiệp có khả năng chuyển thu nhập trực tiếp đến tay cổ đông nhằm tránh bị đánh thuế hai lần).

Ngoài việc được khấu trừ thuế như đã đề cập ở dự luật vừa nói trên, thử nghĩ xem, các chủ sở hữu doanh nghiệp dĩ nhiên sẽ được quyền tự quyết định mức lương trả cho chính mình. Bằng cách giảm số lương thực nhận xuống tối thiểu nhằm tối đa hóa lợi nhuận công ty, như vậy có phải khoản thuế mà các tỷ phú phải đóng lại càng ít hơn?

Có khá nhiều tranh luận được đưa ra về những lỗ hổng trong luật thuế của Mỹ. Nhưng nếu đánh giá một cách tích cực, cách tính thuế của IRS cũng phần nào thể hiện được sự ưu ái của chính phủ dành cho những người thuộc nhóm siêu giàu. Hơn bao giờ hết, luật pháp Mỹ rất coi trọng những người có thể tạo ra của cải và trên hết là tạo ra hàng triệu việc làm trên toàn đất nước. Người lao động có việc làm, điều đó đồng nghĩa việc đất nước sẽ không ngừng phát triển. Đây cũng là lý do mà Mỹ luôn dành sự ưu ái cho các nhà đầu tư nước ngoài, cụ thể là chương trình EB5 cho phép nhà đầu tư và gia đình họ được định cư tại Mỹ nếu họ đầu tư vào một doanh nghiệp nào đó góp phần tạo ra việc làm cho những người đang sinh sống hợp pháp tại xứ cờ hoa.