Việc ngồi xổm đối với người Việt hay người Á châu rất dễ dàng, ai cũng có thể làm và hoàn toàn có thể duy trì tư thế hàng giờ đồng hồ. Vậy nhưng với người Mỹ, ngồi xổm lại là một thử thách cực khó.

Một nghiên cứu ở Mỹ từng chỉ ra rằng, ở quốc gia này chỉ có khoảng 13.5% người có thể ngồi xổm, nhưng trong đó đã có tới 9% là người Á châu và phần còn lại là những người tập Yoga. Đây chính là lý do vì sao, khi đến Việt Nam và nhìn người Việt có thể ngồi ở tư thế này hàng giờ đồng hồ, nhiều người không khỏi thể hiện sự bất ngờ và tán phục.

Dáng ngồi quen thuộc, ảnh: internet

Khi còn nhỏ, trẻ em Mỹ vẫn có thể ngồi xổm rất dễ dàng, nhưng càng lớn thì động tác này càng khó và cuối cùng là tất cả đều không thể thực hiện trừ khi được luyện tập chuyên nghiệp. Họ vẫn vào tư thế ngồi xổm được nhưng thường sẽ phải nhón mũi chân và có xu hướng hơi đẩy người về phía trước mới có thể giữ thăng bằng. Và tất nhiên, tư thế này của họ không duy trì được lâu và chỉ cần tác động một lực nhẹ lập tức cả người sẽ bị đổ. Vì ngồi xổm là thử thách quá khó với người Mỹ vì vậy họ có một câu nói vui rằng: muốn đến châu Á trước hết có hai việc cần chuẩn bị, một là mang theo giấy vệ sinh (vì ở Việt Nam dùng vòi xịt chứ không dùng giấy trong nhà vệ sinh như người Mỹ, việc thứ hai là phải tập ngồi xổm kiểu châu Á).

Để giải thích lý do vì sao người Mỹ không thể ngồi xổm một nghiên cứu ở Nhật bản đã đưa ra những dẫn chứng thuyết phục. Nghiên cứu đã chỉ ra, có hai yếu tố quyết định cho vấn đề này: thứ nhất là tỷ lệ cơ thể, thứ hai là độ mở của mắt cá.

Người Á châu ngồi xổm rất dễ dàng, động tác mà người Mỹ gọi là “Asian squat”, ảnh: Flickr

Về tỷ lệ cơ thể, nếu chân ngắn, đầu to và lưng dài thì cơ thể sẽ dễ dàng giữ thăng bằng hơn khi vào tư thế ngồi xổm. Với người Mỹ, đôi chân họ thường rất dài cũng như cơ thể khá to lớn, vì vậy cũng dễ hiểu vì sao họ không giữ được thăng bằng lâu như người Việt. Tuy nhiên kết luận này cũng chỉ được xem là một giả thuyết hợp lý, vì một số vận động viên châu Á có tỷ lệ cơ thể tương đương như người Mỹ nhưng họ vẫn có thể ngồi xổm dễ dàng.

Yếu tố thứ hai chính là độ linh hoạt của mắt cá chân. Qua các thí nghiệm các nhà nghiên cứu đã kết luận, để vào được tư thế ngồi xổm thì độ linh hoạt của mắt cá phải giao động trung bình trong khoảng 70 độ, trong khi con số này ở người Mỹ trưởng thành chỉ giao động trong khoảng con số 30. So với các giả thuyết khác thì kết luận này được xem là lời giải thích hợp lý hơn cả.

Khả năng ngồi xổm cũng chính là một trong những lý do quyết định các kiểu thiết kế bồn cầu ở Mỹ. Nhà vệ sinh ở Mỹ hầu như tất cả đều là bồn ngồi, vì vậy nếu có dịp đến thăm một gia đình Việt Nam, nhất là những gia đình còn dùng nhà vệ sinh kiểu bệt truyền thống thì đó thật sự là một nỗi kinh hoàng với người Mỹ.