Mất cân bằng cung cầu – ngành rượu vang thế giới bắt đầu thất thế

Nguồn cung rượu vang trên toàn cầu đang rơi vào tình trạng dư thừa, giá rượu liên tục giảm, điều đó dẫn đến việc người nông dân ở các nước sản xuất rượu vang hàng đầu thế giới phải bắt đầu chặt phá các vườn nho của mình.

Theo thống kê, Hàng triệu cây nho ở Úc đã bị chặt bỏ, con số này không dừng lại, hàng chục triệu cây nho khác cũng đang nằm trong kế hoạch tương tự nhằm kiểm soát tình trạng sản xuất quá mức khiến giá nước nho ép ngày càng sụt giảm nhanh hơn.

Giá thành giảm nhanh, điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến sinh kế của người trồng nho và các nhà sản xuất rượu nho tại Úc. Tại khu vực Griffith (thuộc bang New South Wales, Úc) giá nho đã giảm xuống đến mức trung bình khoảng 200 USD)/tấn (khoảng 304 đô Úc) trong năm 2023, giảm đến 50% so với giá nho năm 2020 là khoảng 659 đô Úc. Đây cũng được xem là mức giá thấp nhất của loại trái cây này trong suốt nhiều thập niên qua.

Ảnh Freepik

Tính đến giữa năm 2023, Úc, nhà xuất khẩu rượu vang lớn thứ 5 thế giới còn tồn kho hơn 2 tỷ lít, con số này tương đương tổng sản lượng hai năm cộng lại. Thậm chí, lượng rượu vang tồn kho đang bắt đầu bị hư hỏng, điều đó khiến các nhà sản xuất phải vội vàng bán tháo khiến giá rượu đã thấp lại càng thấp hơn.

Lý do dẫn đến tình trạng dư thừa này đầu tiên là do sự tác động của đại dịch Covid-19, thứ hai là vì chi phí nhiên liệu và phân bón tăng lên do bùng nổ chiến tranh ở Ukraine, cuối cùng là vì phí bảo hiểm ngày càng tăng do tình hình biến đổi khí hậu.

Thói quen uống rượu vang đỏ của người tiêu dùng cũng đang trên đà giảm, đây cũng là một trong những nguyên nhân chính yếu dẫn đến vấn đề nguồn cung dư thừa trong ngành công nghiệp sản xuất rượu nho. Christophe Chateau – người phát ngôn của Hội đồng Rượu vang Bordeaux ở Pháp, ngày càng có nhiều người uống vang đỏ đã chuyển sang những loại đồ uống có nồng độ cồn thấp hơn như vang hồng hoặc vang trắng. Người trẻ cũng tiêu thụ ít rượu hơn, thúc đẩy cơn bùng nổ nhu cầu đồ uống không cồn.

Theo nhu cầu của thị trường, ở Riverland, Lyndall Rowe, CEO của Riverland Wine, nhiều nông dân đang thay thế cây nho bằng các loại cây khác như hạnh nhân hoặc dưa hấu. Theo José Luis Benítez – Tổng giám đốc Hiệp hội rượu vang Tây Ban Nha, nước này đang chứng kiến tình trạng dư cung rượu vang đỏ Rioja, trong khi nhu cầu rượu vang trắng lại cao. Ông cho biết, Nông dân sản xuất rượu vang đỏ ở vùng Rioja sẽ còn gặp khó khăn trong 1-2 năm tới, bởi vốn dĩ họ không thể chuyển đổi vang đỏ thành vang trắng” trong khoảng thời gian ngắn đến vậy.

Không chỉ Úc, Chile, Pháp, Mỹ – những quốc gia sản xuất rượu vang hàng đầu thế giới cũng đang vật lộn với tình trạng mất cân bằng cung cầu. Cụ thể tại California – Mỹ, năm vừa qua là khoảng thời gian tồi tệ nhất của ngành rượu vang trong suốt 30 năm. Còn ở Pháp, năm ngoái, chính phủ nước này đã chi đến 200 triệu euro (216 triệu đô la Mỹ) để hỗ trợ nông dân trên toàn quốc chặt bỏ các vườn nho và gửi rượu vang đến các cơ sở sản xuất nhiên liệu ethanol. Số nông dân trồng nho đăng ký tham gia chương trình này lớn đến nổi mỗi nông dân chỉ có thể bán được một nửa lượng rượu vang mà họ mong muốn. Chưa dừng lại ở đó, đầu năm 2024 mới đây, chính phủ Pháp còn cam kết hỗ trợ thêm 150 triệu euro để nông dân nhổ bỏ thêm một khối lượng lớn cây nho và trồng thêm các loại cây thay thế khác.

Dù đã có những nỗ lực không ngừng nghỉ, nhưng tính đến nay, Pháp vẫn vượt qua Ý để trở thành nhà sản xuất rượu vang lớn nhất thế giới (số liệu tính đến năm 2023). Theo số liệu từ Ủy ban châu Âu (EC), tính đến tháng 6/2023, mức tiêu thụ rượu vang giảm 7% ở Ý, 10% ở Tây Ban Nha, 15% ở Pháp, 22% ở Đức và 34% ở Bồ Đào Nha, dù vậy tổng sản lượng rượu vang trên toàn khối vẫn tăng 4%.