Linh vật của năm 2024 là rồng, dù vậy trên mâm cúng giao thừa của người Việt trong nước hay hải ngoại đều không thể thiếu một con gà trống luộc. Phong tục cúng gà trống trong đêm Giao thừa đã có từ rất lâu, vậy vì sao không phải là con vật nào khác mà lại là gà và phải là gà trống?

Đáp án cho câu hỏi trên chính là bắt nguồn từ truyền thống nông nghiệp đã có từ bao đời nay của người Việt. Với những người làm nông nghiệp mặt trời có ý nghĩa rất đặc biệt. Mỗi sáng thức dậy, mặt trời rực rỡ, ánh nắng chan hòa, đó là dấu hiệu của một ngày thời tiết đẹp, cây cối phát triển, mùa màng bội thu.

Khi gà trống cất tiếng gáy cũng là lúc những tia nắng đầu tiên bắt đầu xuất hiện. Gà trống cũng có một chiếc mào màu đỏ tươi trông giống như hình dạng của mặt trời. Vì lẽ đó mà người ta tin rằng, gà trống chính là biểu tượng của ngày mới, biểu tượng của sự khởi đầu may mắn và suôn sẻ. Đó là lý do mà nó được coi trọng và được chọn làm nghi lễ hiến tế trong những dịp đặc biệt như lễ cúng Giao thừa.

ảnh: internet

Ở mỗi vùng miền, mâm cúng Giao thừa lại có những món ăn, thức quả khác nhau, nhưng điểm chung là đều có một đĩa xôi và bên cạnh là một con gà trống luộc. Quay lại thời xa xưa, thời điểm mà trong xã hội người đàn ông rất được coi trọng, gà trống được ví là đại diện cho đức tính của những người quân tử. Dáng đi oai phong cùng màu sắc sặc sỡ của nó được ví với ngũ đức: đức thần dân (mào), đức quân nhân (cựa), đức dũng cảm (tính chiến đấu), tốt bụng (luôn nhường thức ăn cho gà mái), đáng tin cậy (tiếng gáy luôn chính xác khi bình minh đến).

Thông thường trong một đàn gà có rất nhiều gà mái nhưng lại chỉ có một con gà trống. Cũng vì vậy mà dân gian quan niệm rằng, gà trống là biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở. Bởi chỉ cần một con gà trống là đàn gà đã có thể đẻ rất nhiều trứng và tạo ra vô số gà con.

Hơn nữa, người Việt vốn yêu cái đẹp, giữa một mâm cúng đầy ắp, việc đặt lên đó một con gà trống với chiếc mào đỏ, miệng ngậm hoa hồng cũng làm cho mọi thứ cũng có vẻ đầy đặn và sinh động hơn.

Có nhiều lý do để người ta chọn gà trống cúng giao thừa thay vì gà mái. Tuy nhiên với đời sống hiện đại nhiều người cho rằng, sự lựa chọn này chỉ đơn giản là một nét văn hóa tín ngưỡng đẹp và được người Việt duy trì như là một cách giữ gìn truyền thống dân tộc. Vì vậy, sẽ không có gì bất ngờ nếu quý vị ghé thăm một gia đình nào đó và thấy họ cúng gà mái để thay thế.