Nguồn gốc thú vị của từ Bank – Nhà băng/Ngân hàng

I am sitting on the bench, and I am a banker!

Từ câu nói trên thì quý vị biết là ‘bank” xuất phát từ “bench”. Nói theo tiếng Việt thì là “nhà băng” xuất phát từ “ghế băng” (ghế dài). Vậy thì ngoài cách đọc giống nhau thì có câu chuyện nào đằng sau giữa nhà băng/bank và ghế băng/bench hay không?

Để hiểu được câu chuyện này thì chúng ta hãy thử tưởng tượng “xuyên không” về cái thời chưa có ngân hàng nhé.

Nhà băng và ghế băng thì liên quan gì nhau? Ảnh: SelectViet

Giờ thì chúng ta đi về thời Trung cổ nước Ý, buổi đầu Phục Hưng. Chúng ta đóng vai một thương nhân giàu có đi dạo một khu chợ cũng giàu có ở Venice. Nếu như ở thời hiện đại thì dù có giao dịch lớn cỡ nào cũng có thể qua thanh toán qua online được, mua một bình pha lê 100 triệu hay có xô nước đá 800 triệu thì chỉ cần vài cú click chuột là xong. Nhưng ở thời Trung cổ này thì lấy đâu ra thanh toán online và càng không có cây ATM hay ngân hàng nào để rút tiền cho nên lúc nào quý vị cũng phải cầm tiền mặt theo bên người. Quý vị muốn mua nhiều thứ thì phải cầm càng nhiều tiền mặt, có khi cả một bao tải cũng không đủ mà quý vị cũng không có đủ sức để mà mang theo.

Lúc bấy giờ thì quý vị thấy từ xa có những người đàn ông Do Thái đang đứng kế bên những băng ghế dài. Kỳ lạ! có ghế mà họ không ngồi mà lại đứng? Tò mò nên chúng ta đến gần quan sát thì mới thấy trên những băng ghế dài đó là rất nhiều những xấp tiền được xếp chồng lên. Giữa thanh thiên bạch nhật mà ai lại đi phơi tiền như thế kia! Hỏi ra mới biết đó là cách thức giao dịch vô cùng thông minh của người Do Thái. Những số tiền xếp dài trên băng ghế đó sẽ chia làm hai dạng:

Một dạng là giữ tiền giùm cho các thương nhân để họ thoải mái đi mua sắm mà không phải tốn sức vác bao tiền theo người. Thiếu tiền mua thì họ chỉ cần lại những băng ghế lấy thêm tiền của họ và tiếp tục cuộc vui.

Dạng thứ 2 là tiền cho vay. Ví dụ như hôm đó chúng ta đi chợ mà lại mang thiếu tiền để trả món hàng thì có thể lại những băng ghế để “vay nóng”.

Tất nhiên cả hai phương thức trên đều phải tốn phí giữ tiền hoặc lãi cho vay. Đó là cách mà người Do Thái nắm bắt nhu cầu và kiếm tiền.

Ảnh: internet

Và những băng ghế có xếp những chồng tiền đó chính là tiền thân cho ngân hàng ngày nay. Khi mà nhu cầu giữ tiền/cho vay tiền số lượng lớn và ngày càng cần thiết, những chiếc băng ghế thì quá nhỏ không thể đáp ứng đủ thì thể chế tài chính ngân hàng (bank) ra đời. Từ bank trong tiếng Anh hiện đại ngày nay đã được vay mượn từ tiếng Pháp trung cổ “banque”, từ tiếng Ý cổ “banca”, từ tiếng Đức cổ là “banc”, đều có nghĩa là “ghế, quầy”.

Điều thú vị là từ phá sản “bankrupt” cũng bắt nguồn từ những chiếc ghế luôn thưa quý vị:

Khi mà những người cho vay/giữ tiền đó mất khả năng thanh toán thì khách hàng sẽ nổi điên lên và đập gãy những chiếc ghế. Tiếng Ý cổ là “banca rotta” (broken bench) – cái ghế bị đập gẫy. Ngày nay thì gọi là “bankrupt” nghĩa là phá sản!