Những ai tìm hiểu về văn hoá Mỹ thì đều biết người xứ cờ hoa luôn nói cảm ơn, xin lỗi và đó là nét đẹp trong giao tiếp của họ. Người Mỹ họ cảm ơn nhau về mọi thứ dù chỉ là nhỏ nhặt như ai đó giữ cửa hay nhường đường cho quý vị. Okay, “cám ơn” thì nước nào cũng có văn hoá đẹp này nhưng lời “xin lỗi” của người Mỹ mới là điểm độc đáo trong văn hoá của họ. Xin lỗi vì họ có lỗi thì là điều dễ hiểu đúng không nhưng thậm chí họ xin lỗi dù đó chẳng phải là lỗi của họ. Nói chính xác thì “xin lỗi” đã thành phản xạ, nếu ví “xin lỗi” như một món đồ thì đó là thứ mà người Mỹ luôn có sẵn vậy.

Ảnh Freepik

Những tình huống mà người Mỹ xin lỗi khiến tôi thấy rất lạ:

Xin lỗi vì họ nghĩ họ có lỗi. Chẳng ai muốn nghĩ là mình có lỗi cả nhưng người Mỹ lại như vậy. Những câu xin lỗi mà có thể chúng ta không ngờ tới như “Xin lỗi, tôi đang cản đường bạn hả?” “Xin lỗi, tôi có đang làm phiền bạn không?”. Dù thực tế họ không cản đường hoặc làm phiền ai cả.

Thậm chí họ xin lỗi khi họ chẳng hề có lỗi. Khi ai đó bước vào với gương mặt buồn bã họ sẽ buồn theo và nói “I’m sorry”. Rồi khi người đó bộc bạch rằng họ gặp phải chuyện không hay như thế nào trong ngày, người lắng nghe sẽ tiếp tục “I’m so sorry”. Dù từ đầu đến cuối chẳng có một lỗi nào của người nói xin lỗi cả. Tôi rất thích cách người Việt dịch các câu xin lỗi trong tình huống này thành là “Tôi rất tiếc”/”Tôi rất lấy làm tiếc”. Nhưng phải hiểu rằng ý nghĩa của từ xin lỗi vẫn còn đó chứ không biến mất. Diễn giải cho đúng nhất trong tình huống này là: tôi xin lỗi không phải vì bạn buồn là do tôi hay là trách nhiệm của tôi nhưng tôi xin lỗi vì bạn đã gặp phải chuyện như vậy. Nó mang một nghĩa đồng cảm rất lớn, dù nỗi buồn có lớn cỡ nào nhưng có người bên cạnh xin lỗi và vỗ về quý vị thì thật sự là được an ủi rất nhiều.

Ảnh Freepik

Thêm một điều tôi thấy thú vị đó là văn hoá giao tiếp này luôn được giữ qua nhiều thế hệ. Những bạn trẻ từ thời Millennials cho đến thời Gen Z ngày nay vẫn giữ được văn hoá “cảm ơn” “xin lỗi”.

Nhiều nước Âu châu vẫn có văn hoá cám ơn nhưng chưa chắc có văn hoá xin lỗi như người Mỹ. Điển hình như ở Pháp, xin lỗi quá nhiều có thể bị coi là không chân thành và giả tạo.