Sống ở Mỹ ai cũng phải đóng thuế, số tiền cao hay thấp sẽ phụ thuộc vào tổng thu nhập của người đó trong năm. Vậy tổng tiền thuế thu được của người dân sẽ được chính phủ dùng vào việc gì?

Trong năm tài chính 2023, chính phủ liên bang Mỹ ước tính đã chi 6,3 nghìn tỷ USD chiếm 24,2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của quốc gia. Trong 6,3 nghìn tỷ USD này, hơn 4,8 nghìn tỷ USD là đến từ các khoản thu của liên bang. Phần tiền còn thiếu đến từ khoản vay quốc tế.

Theo thống kê, ba khoản chi tiêu chính chiếm phần lớn ngân sách quốc gia bao gồm:

Ảnh Freepik

1. An sinh xã hội

Vào năm 2023, 21% ngân sách (tương đương 1,4 nghìn tỷ USD) được dùng vào việc chi trả các chi phí liên quan đến An sinh xã hội. Chẳng hạn trợ cấp hưu trí hàng tháng cho người lao động đã nghỉ hưu (trung bình từ 1.836 đến 48,6 triệu USD). An sinh xã hội cũng hỗ trợ cho 2,7 triệu vợ chồng và con cái của người lao động đã nghỉ hưu, 5,9 triệu con cái còn sống và vợ / chồng của người lao động đã qua đời, 8,8 triệu người lao động khuyết tật và những người phụ thuộc đủ điều kiện của họ.

2. Bảo hiểm y tế

4 chương trình bảo hiểm y tế tại Mỹ gồm: Medicare, Medicaid, Chương trình Bảo hiểm Y tế Trẻ em (CHIP) và chương trình ACA – trợ cấp bảo hiểm y tế trên thị trường – tất cả chiếm 24% ngân sách vào năm 2023, ( khoảng 1,5 nghìn tỷ USD). Một nửa số tiền này, tương đương 828 tỷ USD) được chuyển đến Medicare, nơi cung cấp bảo hiểm y tế cho khoảng 66 triệu người từ 65 tuổi trở lên hoặc bị khuyết tật. Phần còn lại tài trợ cho các chi phí liên bang của Medicaid, CHIP, và ACA trợ cấp và chi phí thị trường.

Vào tháng 5 năm 2023, Medicaid và CHIP đã cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các chương trình chăm sóc dài hạn cho khoảng 94 triệu trẻ em, cha mẹ, người già và người khuyết tật có thu nhập thấp.

Ảnh Freepik

3. Quốc phòng

13% ngân sách (khoảng 806 tỷ USD) dùng vào các hoạt động quốc phòng. Đến 95% trong danh mục này được sử dụng để: trả lương nhân viên quân đội; mua sắm vũ khí; cũng như dùng vào việc nghiên cứu, phát triển hạng mục liên quan.

Ngoài 3 chương trình trên đây, Khoảng 8 phần trăm (522 tỷ USD) ngân sách liên bang vào năm 2023 được dùng để hỗ trợ các chương trình viện trợ khác. Ngoài bảo hiểm y tế, trợ cấp An sinh xã hội, ngân sách liên bang được dùng vào các chi phí hoàn lại cho Tín dụng thuế thu nhập, Tín dụng thuế trẻ em, hỗ trợ các gia đình lao động có thu nhập thấp và trung bình. Ngoài ra, chính phủ còn chi trả cho nhiều hình thức hỗ trợ bằng hiện vật khác nhau cho người có thu nhập thấp, ví dụ Chương trình Hỗ trợ lương thực thực phẩm (trước đây gọi là tem phiếu thực phẩm), bữa ăn ở trường của trẻ em, hỗ trợ nhà ở, hỗ trợ chi phí năng lượng cho người thu nhập thấp hay các khoản tài trợ vào các cơ sở nuôi dạy trẻ em mồ côi…

Có rất nhiều hạng mục khác nhau nhận được khoản hỗ trợ từ chính phủ Mỹ. Và tất nhiên khoản tiền này chủ yếu lấy từ nguồn thuế mà quốc gia thu được hằng năm. Tuy nhiên cũng cần khẳng định rằng, nếu chỉ thu thuế thì chắc chắn là không đủ, đó là lý do mà mỗi năm chính phủ lại có thêm một khoản nợ quốc gia. Phải có thêm những khoản vay này thì mới đủ đáp ứng những tiêu chuẩn đời sống mà những nhà cầm quyền muốn mang lại cho đất nước mình. Đã vay mượn thì chắc chắn phải trả lãi, và một phần tiền thuế hằng năm cũng được sử dụng vào hạng mục này. Đây là nguyên nhân mà dù là quốc gia đi đầu về kinh tế nhưng Mỹ cũng đang phải gánh một khoản nợ quốc tế khổng lồ.

Nói đi cũng phải nói lại, sống ở Mỹ phải đóng thuế khá cao, nhưng bù lại cuộc sống luôn được bảo đảm. Minh chứng cụ thể nhất là trẻ em được đi học từ mẫu giáo đến hết trung học hoàn toàn miễn phí. Từ học phí, quần áo, trang phục, tiền ăn toàn bộ đều được chính phủ tài trợ. Hay như các công trình công cộng như hệ thống giao thông… người dân Hoa Kỳ cũng đang được thừa hưởng những thứ hiện đại hàng đầu thế giới.