Giống như đội ngũ tài xế xe công nghệ ở Việt Nam, tài xế các dịch vụ gọi xe và đồ ăn ở Mỹ trước đây cũng là người lao động tự do. Tuy nhiên Bộ Lao động Mỹ mới đây đã bổ sung điều khoản mới, theo đó cơ quan này yêu cầu các doanh nghiệp liên quan phân loại tài xế vào nhóm nhân sự chính thức. Điều đó có nghĩa là, nhóm tài xế này sẽ được hưởng mọi quyền lợi của một lao động chính thức như: lương cơ bản, bảo hiểm y tế, lương làm ngoài giờ và được nghỉ phép trong trường hợp cần thiết.

Quy định trên vừa được Bộ Lao động Mỹ công bố vào hôm 9/1 và sẽ chính thức được áp dụng kể từ 11/3 tới đây. Cần nói rõ hơn, từ thời Tổng thống Donald Trump, đã có một tiêu chuẩn được đề ra. Tiêu chuẩn này cho phép các nền tảng phân loại đối tác tài xế như nhà thầu độc lập – một phương án giúp các doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí sử dụng lao động. Tuy nhiên quy tắc mới của Bộ Lao động được xem là đi ngược lại hoàn toàn tiêu chuẩn được áp dụng trong thời dài trước đó.

Quy định mới nêu rõ, nếu tài xế xe công nghệ là đối tượng hoàn toàn phụ thuộc về mặt kinh tế vào các công ty kinh doanh dựa trên nền tảng trực tuyến, họ phải được xem xét để nhận những quyền lợi về mức lương cũng như các quyền lợi đi kèm của một nhân viên chính thức. Có tổng cộng sáu tiêu chí được áp dụng để doanh nghiệp xác định xem tài xế là nhân viên chính thức hay nhà thầu độc lập bao gồm: mức độ kiểm soát của người sử dụng lao động, công việc có đòi hỏi kỹ năng đặc biệt hay không, mức độ lâu dài của mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động, cuối cùng là khoản đầu tư mà người lao động phải bỏ ra (chẳng hạn như bỏ ra một khoản tiền để mua xe ô tô phục vụ cho công việc).

ảnh flickr

Không thể phủ nhận, Bộ Lao động Mỹ đang nỗ lực hết sức trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động. Tuy nhiên quy tắc trên cũng dẫn đến nhiều tranh cãi. Một bộ phận tài xế cho biết: họ thích được phân loại là một nhà thầu độc lập vì quyền được tự do thiết lập giờ giấc và lịch trình làm việc theo ý mình. Một nhóm khác lại phàn nàn, họ rất lo lắng về việc bị bóc lột bởi các nền tảng xe công nghệ tại Mỹ.

Một số công ty kinh doanh dựa vào các nền tảng trực tuyến tại Hoa Kỳ hiện nay có thể kể đến như:Uber , hãng gọi đồ ăn DoorDash… Quy tắc trên của Bộ Lao động được đánh giá là có thể khiến những doanh nghiệp tiên phong về nền kinh tế tự do (gig economy) này tốn kém thêm một khoản gân sách lên đến 30% so với trước đây.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, quy tắc trên đây được đánh giá là không quan trọng như một dự luật được Quốc hội Mỹ hoặc cơ quan lập pháp tiểu bang thông qua. Quy tắc này cũng không nêu rõ công ty hoặc ngành cụ thể nào buộc phải phân loại lại người lao động của họ. Về cơ bản, quy tắc mới của Bộ Lao động được hiểu chỉ là một cách đưa ra lời giải thích cụ thể về việc đối tượng nào sẽ đủ điều kiện để được bảo vệ theo Đạo luật Tiêu chuẩn lao động công bằng của chính phủ Hoa Kỳ.