Thay vì chỉ theo đuổi điểm số các môn chính và dạy lý thuyết suông các môn đạo đức, giáo dục công dân, các trường học ở Mỹ dạy học sinh hiểu biết về các vấn đề xã hội, biết quan tâm và phục vụ cộng đồng thông qua những hành động cụ thể.

Tại Hoa Kỳ, chương trình học ở các trường rất đa dạng nhưng đều chú trọng giáo dục về 6 tính cách trụ cột cho học sinh, bao gồm: Trustworthiness (giữ uy tín – đáng tin cậy); Respect (tôn trọng, kính trọng); Responsibility (tinh thần trách nhiệm); Fairness (Ngay thẳng – lương thiện), 5. Caring (Quan tâm – chu đáo) và 6. Citizenship (Bổn phận công dân).

Ảnh: Freepik

Trong việc xét công nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh, các tiểu bang được giao quyền tự chủ, thậm chí, mỗi thành phố hay trường học lại có quy định khác nhau về các điều kiện này. Tuy nhiên, yêu cầu có số giờ phục vụ cộng đồng nhất định mới được tốt nghiệp thì áp dụng khá phổ biến tại các trường trung học khắp đất nước. Số giờ tham gia các hoạt động này được nhà trường công nhận khi học sinh nộp giấy xác nhận của những nơi đã đến phục vụ.

Ví dụ, ở bang Florida và Maryland, học sinh phải hoàn thành tối thiểu 75 giờ phục vụ cộng đồng mới được tốt nghiệp THPT. Các tiểu bang này muốn khích lệ học sinh nhận ra tầm quan trọng của việc cống hiến cho cộng đồng và thấm nhuần tinh thần trách nhiệm công dân trước khi bước vào đời.

Các tiểu bang khác, chẳng hạn như Illinois và New York, đã đặt ra tiêu chuẩn cao hơn về số giờ hoạt động tình nguyện. Ở Illinois, học sinh phải hoàn thành 40 giờ phục vụ cộng đồng trong khi ở New York, số giờ yêu cầu là 100.

Các nhà giáo dục tin rằng việc tham gia các hoạt động công ích có thể tác động tích cực đến sự phát triển bản thân và hữu ích với quá trình học tập của học sinh. Một số trường thậm chí còn khuyến khích hoặc thưởng cho những học sinh vượt quá số giờ và nhiệm vụ yêu cầu tối thiểu.

Ngay cả ở các tiểu bang không bắt buộc học sinh phục vụ cộng đồng thì các trường học cũng thường khuyến khích và tạo cơ hội cho các em tham gia một cách tự nguyện.

Theo các chuyên gia giáo dục, việc này ngoài lợi ích với xã hội, với cộng đồng, còn có ý nghĩa lớn trong việc giáo dục học sinh cũng như chuẩn bị cho tương lai của các em.

Một trong những lợi ích thấy ngay của hoạt động này là giúp học sinh hiểu hơn về mọi người xung quanh, nơi mình sống và có đóng góp cho địa phương. Đây là cơ hội để các em nhận thức được những vấn đề tồn tại ở nơi mình sống hay một nhóm người nào đó trong cộng đồng mà trước giờ có thể các em chưa từng biết tới. Một nữ sinh trường luật từng kể lại, khi ở trường trung học, em tham gia hoạt động tình nguyện cho một tổ chức phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho những người có thu nhập thấp. Và đó là lần đầu tiên em biết rằng nhiều người vô gia cư có cuộc sống khó khăn thế nào, họ gặp phải những vấn đề pháp lý nan giải ra sao và thường không có nhiều chỗ để nhờ sự trợ giúp. Trải nghiệm vô giá này không chỉ khiến cô bé hiểu hơn về những người sống quanh mình mà còn củng cố thêm ấp ủ sẽ theo đuổi ngành luật bấy lâu.

Ảnh: Freepik

Việc tham gia vào các hoạt động phục vụ cộng đồng không chỉ giúp học sinh có cái nhìn đa dạng, nhiều chiều hơn vào cuộc sống thực tế mà còn giúp các em hiểu hơn về nghề nghiệp trong tương lai cũng như có thể trau dồi những kỹ năng cần thiết.

Khi tham gia lao động công ích, các em có thể học nhiều loại kỹ năng, từ lao động chân tay đến các công việc hành chính. Các em cũng được thực hành các kỹ năng mềm như có trách nhiệm với công việc mình nhận, đảm bảo hoàn thành mọi việc đúng thời hạn, khả năng lãnh đạo bản thân và biết giao nhiệm vụ cho người khác… Đây đều là những năng lực được đánh giá cao trong hồ sơ ứng tuyển đại học lẫn trong mắt các nhà tuyển dụng.

Thực tế, ở Hoa Kỳ, để tuyển sinh đại học, các trường thay vì tổ chức kỳ thi lấy điểm cao, thì sẽ tổ chức xét duyệt hồ sơ của thí sinh dựa trên nhiều tiêu chí. Trong đó, bên cạnh việc xem xét khả năng học tập, tư duy, tính cách… trường còn đánh giá ứng viên trong các hoạt động bên ngoài lớp học, bao gồm việc tham gia các hoạt động ngoại khóa, tài năng, kinh nghiệm làm việc, giải thưởng… Và riêng với các hoạt động tình nguyện, không phải các em càng liệt kê nhiều hoạt động càng tốt mà là qua những hoạt động đó, các em đã đóng góp được gì cho cộng đồng và bản thân đã trưởng thành như thế nào, hun đúc đam mê của mình ra sao…?

Trong thị trường lao động Hoa Kỳ hiện nay, nhiều công ty cũng không ưu tiên số một cho ứng viên chỉ có bảng thành tích khủng mà dành nhiều cơ hội cho một người lao động có tinh thần trách nhiệm cao, luôn sẵn sàng nỗ lực hết mình trong công việc và  mang trong mình tinh thần khởi nghiệp…

Như vậy có thể thấy, việc yêu cầu và tạo điều kiện để học sinh tham gia phục vụ cộng đồng là một trong những cách các trường THPT tại Hoa Kỳ đang thực hiện triết lý “giáo dục chính là cuộc sống” ở đất nước này. Đây cũng là cách hữu hình để học sinh hiểu về cuộc sống thực tế bên ngoài sách vở, trân trọng sức lao động, nhận ra trách nhiệm công dân của mình ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Một số hoạt động phục vụ cộng đồng học sinh có thể thực hiện bao gồm:

– Nhặt rác tại công viên.
– Giúp đỡ những người khó khăn tại địa phương.
– Tổ chức đọc sách cho trẻ em.
– Dạy tiếng Anh cho người mới nhập cư.
– Quyên góp quần áo và vật dụng cá nhân cho trẻ mồ côi.
– Tham gia các tổ chức thiện nguyện cung cấp bữa ăn miễn phí cho người nghèo.
– Hỗ trợ đường dây tham vấn cho người khủng hoảng tâm lý.
– Tham gia hoạt động truyền thông tình nguyện cho các tổ chức phi lợi nhuận tại địa phương.
– Tổ chức sự kiện biểu diễn hay bán bánh… để gây quỹ hỗ trợ người cần giúp đỡ.
– Tham gia cuộc chạy bộ từ thiện…