Getting your Trinity Audio player ready...

Thay vì cấm đoán, không cho con xài tiền, hoặc giải thích với con bằng những câu trả lời đại khái như “con còn nhỏ, không được phép tiêu tiền”. Ngược lại, người Hoa Kỳ chọn cách cho con được quyền tự quyết định số tiền mình có. Con có thể tiết kiệm, có thể làm điều gì con muốn, mua đồ chơi, sách, truyện, thức ăn, thậm chí có thể mang cho vay.

Một lần ngồi cạnh hai bé gái 8 tuổi và 6 tuổi người Hoa Kỳ, tôi được hai bé rủ chơi trò “Game of life” (Trò chơi cuộc đời), bộ đồ chơi này cũng giống như trò “Monopoly- Tỷ phú”, có xúc xắc và phải “làm” theo yêu cầu những gì ô mình bước vào. Trước khi chơi, tôi, Dana và Abby (tên hai bé) mỗi người được phát một chiếc ô tô và 200 nghìn đôla như là một ngân quỹ để bắt đầu hành trình của mình.

Trong suốt một tiếng diễn ra trò chơi, nội dung của các ô sẽ là những tình huống, sự kiện lớn trong cuộc đời như: đi học, tốt nghiệp, có việc làm, lập gia đình, sinh con và về hưu, và đây là nội dung tôi nghe được từ một cô bé 6 tuổi và một cô bé 8 tuổi.

– Haha, đến ngày lĩnh lương rồi! Ôi trời ơi, trời mưa, nhà bị hỏng mái, phải bỏ ra 2000 để sửa rồi.

– Hừm, nên đi học đại học hay đi làm luôn nhỉ? Đi học đại học thì sẽ phải bỏ ra 100 nghìn đô, nhưng có việc làm thì lương cao hơn nhiều.

– Ôi tôi có bầu và sinh con. Tôi thích con gái. (Cầm và nhấc một hình người nhỏ đặt lên xe).

– Hừm, mua căn hộ thôi cho tiết kiệm.

Tôi không dám tin một đứa bé sáu tuổi và tám tuổi có thể nói ra những câu rất “người lớn” như thế, nhưng việc này ở Hoa Kỳ lại không có gì lạ. Và đây cũng là trò chơi được cha mẹ người Hoa Kỳ áp dụng với con cái của mình. Không đơn thuần chỉ là trò chơi mà đây còn là phương pháp họ giúp con trẻ hiểu những gì có thể xảy ra trong cuộc đời, cũng như những đánh đổi con phải đối mặt khi kiếm tiền hoặc tiêu tiền.

Ở Hoa Kỳ, cha mẹ sẽ hiếm khi phải bối rối khi con đòi mua một món đồ đắt tiền. Mỗi tháng con sẽ được cha mẹ cho một khoản tiền nhất định tùy theo độ tuổi, con có thể tùy ý sử dụng vào những mục đích riêng, miễn là không gây tổn hại sức khỏe và vi phạm pháp luật. Ví dụ con được cho 5 đô, thì con phải tự suy nghĩ và phân bố chi tiêu cũng như chịu trách nhiệm với chính số tiền đó trong một tháng.

Trao cho con số tiền trên vì cha mẹ biết con có những nhu cầu riêng, có những việc con được quyền tự do quyết định điều mình muốn mà không phải xin phép cha mẹ. Đồng thời, từ hành động thực tế này, người Hoa Kỳ cũng muốn con tự học cách quản lý tiền bạc. Con có thể tiết kiệm, có thể tiêu, mua truyện, mua đồ ăn con muốn, mua đồ chơi, thậm chí cho bạn vay. Số tiền này được đưa vào một ngày nhất định trong tháng. Nếu con cần tiền mà 5 đô không đủ, con có thể vay “ngân quỹ 5 đô” của tháng sau, nhưng con phải chịu lãi suất. Có nghĩa là nếu con cầm 2 đô trước, thì tháng sau con chỉ được nhận 2 đô thôi, 1 đô mất đi vì phải trả lãi.

Một cô bạn người Hoa Kỳ của tôi từng kể, cô ấy cũng được cha mẹ cho một khoản tiền như trên. Ngoài ra cuối mỗi học kỳ nếu đạt thành tích tốt, cô ấy sẽ được nhận thêm một khoản tiền thưởng từ cha mẹ. Cô được họ dẫn ra ngân hàng và mở một tài khoản cất giữ tiền riêng. Tới kỳ đáo hạn, cô sẽ được cha mẹ dẫn đến ngân hàng lần nữa để biết mình đang có bao nhiêu tiền, lãi suất có được là bao nhiêu, sau đó cô được tự quyết định nên tiếp tục gửi tiết kiệm để sinh lãi hay rút ra sử dụng.

Người Hoa Kỳ thường không nói nhiều những câu như: “con không nên; con không được phép; làm như vậy là không đúng”… thay vào đó họ dùng hành động thực tế để con hiểu rõ về một vấn đề, việc tiêu tiền và quản lý tiền bạc cũng không ngoại lệ. Đó là lý do, trẻ em ở xứ sở cờ hoa thường biết cách tiêu tiền cũng như nắm rõ các khái niệm về tài chính từ rất sớm.