Vào mùa đông, khi cơ thể ít được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hơn, đây là nguyên nhân chính dẫn đến căn bệnh trầm cảm theo mùa hiện đang rất phổ biến ở Hoa Kỳ và nhiều quốc gia có khí hậu lạnh.

Triệu chứng của trầm cảm theo mùa?

Trầm cảm theo mùa (SAD) cũng là một hình thức của bệnh trầm cảm với các biểu hiện cụ thể như: chán nản, mệt mỏi, tuột năng lượng, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, tăng cân, không muốn giao tiếp xã hội,…. SAD không chỉ gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần mà còn có thể đẩy bệnh nhân đến những hành động tiêu cực như tự tử. Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học Boston đã chỉ ra rằng, SAD gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống hàng chục triệu người dân Hoa Kỳ hàng năm. Nghiên cứu này cũng cho biết, tỷ lệ phụ nữ mắc SAD cao gấp bốn lần so với nam giới.

Phụ nữ rất dễ bị trầm cảm theo mùa, Ảnh Freepik

Theo Malin Mckinley, nhà trị liệu tâm lý tại Agoura Hills (California), dù chưa có kết luận chính thức nhưng các triệu chứng của SAD  nhiều khả năng do sự mất cân bằng sinh hóa trong não gây ra. SAD thường diễn ra trong mùa đông (khoảng từ tháng 11 đến tháng 4) và triệu chứng có thể đi từ nhẹ đến nặng. Mặc dù ai cũng có thể mắc phải căn bệnh này nhưng những người đang sinh sống ở các khu vực lạnh hơn sẽ có nguy cơ cao hơn như Hoa Kỳ, vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, Đông Bắc Alaska… Ngoài ra, những người từng có tiền sử trầm cảm cũng được cho là dễ nhiễm SAD hơn bao giờ hết. Những người mắc SAD cũng thường có dấu hiệu hưng cảm hơn người bình thường vào mùa xuân hay đầu hè.

Nhưng không có nghĩa là đàn ông không bị, Ảnh Freepik

Giải pháp nào cho người bị trầm cảm theo mùa?

McKinley khuyên rằng, lối sống lành mạnh chính là giải pháp tốt nhất với người bị SAD. Nếu mắc phải chứng bệnh này, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tập ngồi thiền và hít thở, tăng cường kết nối với gia đình hoặc những người thân thiết là những cách tốt nhất để cải thiện tình trạng bệnh.

Ngoài việc điều chỉnh lối sống, liệu pháp ánh sáng cũng là phương pháp được chứng minh góp phần cải thiện chứng trầm cảm theo mùa. Theo đó, mỗi ngày bệnh nhân có thể dành từ 20 – 30 phút để tắm nắng là rất lý tưởng. Tuy nhiên nếu nơi sinh sống không có nhiều ánh nắng hoặc lịch trình công việc dày đặc khiến bệnh nhân không có nhiều thời gian ra ngoài thì các thiết bị chiếu sáng có thể là giải pháp thay thế hữu hiệu. McKinley cho biết, việc trải nghiệm với các hộp đèn chuyên dùng từ 20 -90 phút hằng ngày và duy trì liên tục trong vài tuần có thể cho ra hiệu quả rõ rệt. Ánh sáng giúp kích thích các tế bào não bộ, giúp điều chỉnh giấc ngủ và ổn định tâm trạng rất tốt. Ánh sáng cũng có tác dụng giúp cơ thể sản sinh các hormone điều chỉnh nhịp sinh học, điều này không chỉ giảm triệu chứng cho người mắc bệnh mà còn có tác dụng phòng ngừa cho những người chưa mắc bệnh.

Tập thể dục ngoài trời, Ảnh Freepik

Bổ sung Vitamin D cũng là nhiệm vụ rất quan trọng – Mckinley cho biết. Vitamin D giúp giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh (chẳng hạn hormone hạnh phúc Serotoonin) rất tốt cho tâm trạng của người bệnh. Ngoài việc tắm nắng, có thể bổ sung Vtamin D dưới dạng viên uống hoặc tăng cường các loại thực phẩm giàu loại dưỡng chất này.

Đặc biệt, người bệnh cần xác định được đâu là lý do khiến tâm trạng của mình bị tuột dốc. Ví dụ, việc sử dụng thiết bị điện tử, đọc báo, xem các loại tin tức tiêu cực mang đến cảm giác tồi tệ, cách tốt nhất là tránh xa những hoạt động này. Thay vì tự cô lập bản thân, người bệnh có thể giải tỏa cảm xúc bằng cách viết nhật ký, tham gia hoạ động ngoài trời, kết nối với bạn bè, người thân. Cuối cùng, tình trạng bệnh của mỗi người là khác nhau, cần kết nối với một bác sĩ tâm lý để được cung cấp những giải pháp phù hợp nhất.